|
|
1-) Timneh mi yoksa Kongo mu almalıyım?
2-) Gri papağanın yaşını nasıl anlayabilirim?
3-) Gri papağanımın değişik yerlerinde kırmızı tüyler var. Bu olağandışı mıdır?
4-) Ara'nın (macaw) yaşını nasıl anlayabilirim?
5-) Gri papağanımın cinsiyeti nedir?
6-) Sultan papağanımın cinsiyeti nedir?
7-) Rozellamın cinsiyeti nedir?
8-) Cennetimin cinsiyeti nedir?
9-) Muhabbetimin cinsiyeti nedir?
10-) Gri papağanımı çiftleştirebilir miyim?
11-) Bir papağan daha almayı düşünüyorum. Uygun olur mu?
12-) Papağanım meyve / sebze yemiyor ne yapmalıyım?
13-) Papağanım yeni oyuncağına / tırmanma dalına yaklaşmıyor. Ne yapmalıyım?
14-) Evde olmadığım zamanlarda papağanımın sıkılmasını engellemek için ne yapmalıyım?
15-) Papağanımın kafesini en kolay nasıl değiştirebilirim?
Bilinenin aksine her iki gri papağan türü arasında dış görüntü dışında herhangi bir farklılık
yoktur. Kongoların daha gösterişli olması nedeniyle daha yüksek fiyatlara satıldığı bilinmektedir ancak iddia edilenin
aksine Timneh papağanların konuşma yeteneği de an az bir Kongonunki kadardır. Piyasada Timneh papağanların Kongo
papağanların yavrusu olarak satıldığı ve kuyruk renginin zamanla açılarak kırmızıya dönüşeceğini iddia ederek konuyla
ilgili fazla bilgisi olmayan insanların dolandırıldığı bilinmektedir. Dolayısıyla papağan alırken bu hususa dikkat
edilmesinde fayda vardır. Tamamıyla vahşi ve birkaç yaşındaki bir Timneh papağanın ortalama satış fiyatı 200-250Usd
iken aynı özelliklere sahip bir Kongonun ortalama satış fiyatı 300-350Usd civarındadır. Aşağıdaki resimde iki türün
en belirgin özelliği olan kuyruk tüyleri gösterilmiştir.
Solda bir kongonun sağda ise bir timnehin kuyruk
tüyü görülmektedir.

Gri papağanların gözleri yavru iken tamamıyla siyah iken yaşlarının ilerlemesiyle irislerinin etrafı renk olarak açılır ve 3 yaşının ardından tamamıyla sarı renge kavuşur. Bu yaştan sonra bir gri papağanın yaşını belirlemek neredeyse imkansızdır zira 3 yaşındaki bir gri papağan ile 30 yaşındaki bir gri papağanın görüntüsü hemen hemen aynıdır.
Yukarıda soldan sağa olmak üzere birkaç aylık, 1 yaşında. 2 yaşında ve 3 yaş ve üstü bir papağanın göz rengi gösterilmiştir.

Genetik olan bu durum üretimde kullanılan gri papağanların sayısının azlığı ve aralarındaki kan
bağının kuvvetli olması nedeniyle giderek daha fazla oranda görülmektedir. Kırmızı faktör (red factor) olarak adlandırılan
bu durum olağandışı olmaktan çıkmıştır.

Aralarda da gri papağanlara benzer bir şekilde yaşın ilerlemesiyle birlikte irisin
etrafında açık renkte bir halka oluşur ve bu kısım gittikçe sararır. Yavru bir macaw ile erişkin bir macaw
arasında belirgin bir boy farkı da vardır. Ayrıca yavru macawlarda üst gaga erişkinlere göre daha kısadır.

Bazı dış emarelerden tahminler yapılabilse de %100 doğru sonuç için DNA testi veya endoskopi gerekmektedir. Ülkemizde henüz yapılamayan DNA testi için birkaç adet göğüs tüyünün veya 2-3 adet kanat tüyünün posta yoluyla yurtdışına gönderilmesi gerekmektedir. Testin toplam maliyeti yaklaşık 40-50 Avro civarındadır. Maliyetin yüksek olması sebebiyle yetiştirmeyi düşünmeyen papağanseverler için cinsiyet tahlili fuzuli bir harcama olarak görülebilir.
Endoskopi papağanın cinsiyetinin yanı sıra yaş ve üreme bilgilerini (yaş, kısırlık, yumurtlama sayısı vb.) de sağladığından daha avantajlıdır. Ancak ülkemizde bu konuda uzman veteriner hekimlerinin bulunmayışı bu yöntemin kullanımını imkansız hale getirmektedir.
Dış emarelerle cinsiyet tahmini aşağıdaki şekilde yapılmaktadır.
Dişi jakoların özellikle 4-5 cm’ye kadar olan kuyruk tüylerinin uç kısmında çok dikkatli bakıldığında farkedilebilen gümüşi bir renk vardır oysa erkek jakoların kuyrukları tamamen kırmızıdır.
Yukarıda DNA testi ile dişi olduğu tespit edilen bir jakonun kuyruk tüyleri görülmektedir.

Erkeklerde yanakta bulunan renkli kısım daha koyu ve daha parlaktır.
Ayrıca aynı renkteki sultanlarda erkekte kafa bölgesinde bulunan sarı yoğunluğu daha fazladır.
Solda bir dşiş, sağda ise erkek bir sultan yer almaktadır.

Aşağıdaki resimde görüldüğü üzere erkek rozellanın kuyruk tüyleri daha geniş dururken,
dişide bu tüyler daha dar ve yapışık olarak durmaktadır.

Aşağıdaki resimde görüldüğü üzere erkek cennetin kuyruk tüyleri üçgen biçimde dururken, dişide bu tüyler küt ve düz bir biçimde durmaktadır.
Ayrıca erkek cennetlerin tünekte dururken iki ayağının arasındaki mesafe dişinin aynı pozisyondaki mesafesinden daha azdır.

Erkek muhabbetlerin gagasının hemen üstündeki kısım mavi tonlarındadır oysa dişi muhabbette bu renk pembedir.

Türkiye’de gri papağanı çiftleştirmeyi başaran insanların sayısı bir elin parmağını geçmemektedir. Gri papağanların eşlerini seçmede son derece titiz davranmaları nedeniyle ancak büyük salmalarda 15-20 papağanın bir arada beslenmesiyle tam anlamıyla uyumlu çiftler oluşturulabilir. Ayrıca çiftlerin birkaç ağız boş yumurta bırakabildikleri, bazen yumurtaya oturmadıkları bazen ise yumurtadan çıkan yavruları beslemedikleri bilinmektedir. Dolayısıyla bir yavru jako elde edebilmek şanslı olan birkaçı dışında pek çok papağansever için bir rüyadan öteye gitmemektedir.

Birden fazla papağan olması durumunda ilgiyi birbirlerine vereceklerinden konuşmaları azalabilir. Ayrıca birbirlerini kıskanmaları durumunda istenmeyen durumlar ortaya çıkabilir. En uygun olanı tek bir papağanı mümkün olduğunca iyi koşullarda beslemek ve bütün ilginizi ona vermektir. Bütün bunlara rağmen tüy yolan papağanlar için bilinen en etkin yöntem de bir papağan daha almaktır.

Onun karşısına geçerek ve bol bol ses çıkartarak bahsi geçen meyveyi / sebzeyi yemeniz bazı hallerde işe yaramaktadır. Bunun ardından ikram edilecek yiyeceği genellikle geri çevirmemekteler. Fakat bu yöntemin de işe yaramaması halinde 3-4 saat boyunca yem kabında yalnızca meyve / sebze bulundurmak ve yemese dahi kafesin teline sürekli olarak bir parça meyve / sebze sıkıştırmak yararlı olabilir. Haftalar da sürse eninde sonunda verilen yiyeceğin tadına bakacaktır.
Not: Pek çok gri papağan çok acı taze yeşil biberi reddedemez.

En iyi seçenek papağanınız eve gelmeden bunları yerli yerine koymanız ve papağanınız yeni ortamına alışırken onları da kanıksamasıdır. Daha sonradan değişiklik yapmanız durumunda bunların akşam saatlerinde ve yatmadan hemen önce yapılması yerinde olur. Papağanlar ilk kez sabah uyandıklarında gördükleri objeleri fazla yadırgamamaktadırlar. Diğer bir çözüm yolu da yeni değişikliklere yavaş yavaş alıştırmak ve yeni objeyi ilk önce odada uzak bir köşeye koymak ve adım adım kafese yaklaştırmaktır.

Papağanlar zeki hayvanlardır ve ilgilerini yöneltebilecekleri birşey olmadığında sorun
yaşamaya başlarlar. Evden çıkmadan televizyonu ya da radyoyu açmak işe yarayabilir. Kafesi çok kalabalık hale getirmeden değişik
türde (zil, dal, urgan, salıngaç vs) oyuncaklar asabilirsiniz ya da daha da güzeli bu oyuncakları bir tırmanma dalına
monte edip orada güzel vakit geçirmesini sağlayabilirsiniz. Papağanınızın başını derde sokmasını engelleyecek tedbirleri almayı
unutmayın ( bknz Evdeki tehlikeler)

Bu işlem için iki kişi gereklidir. Kafeslerde bulunan yemlik, suluk ve diğer düşebilecek aparatlar ile kafes tabanlarını
çıkarın. Yardımcınız yeni kafesi havada tutarken siz aşağıdaki resimde görüldüğü üzere papağanınızın bulunduğu kafesi yavaş ve sakin bir şekilde ters çevirin.
Papağanızın kafese ve tüneğe sağlamca tutunduğundan emin olun.
Yeni kafesi çok hızlı bir şekilde üzerine geçirin. Papağanınız içgüdüsel olarak zaten yukarı
doğru çıkmak isteyecektir ve sorunsuz olarak diğer kafese geçecektir. Değişim akşam saatlerinde, yatmadan hemen önce gerçekleştirilirse papağanınızın değişimi
kabullenmesi daha kolay olur.

bravenet.com